Türkiye Yapay Zeka Eylem Planı (2026-2030) Resmen Yürürlükte
Türkiye’nin yapay zeka alanındaki yol haritasını belirleyen Türkiye Yapay Zeka Eylem Planı (2026-2030), 17 Ağustos 2026 tarihli ve 2026/9 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi ile Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Bu plan, 2021-2025 Ulusal Yapay Zeka Stratejisi’nin kazanımları üzerine inşa edildi. İnsan odaklılık, güvenilirlik, etik sorumluluk, dijital egemenlik ve sürdürülebilir kalkınma ilkeleri doğrultusunda hazırlandı.
Eylem Planı, “Fark Et, İstifade Et, Üret ve Yönet” olmak üzere dört temel eksen altında toplam 16 öncelikli eylem içeriyor. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı koordinasyonunda kamu, özel sektör, üniversiteler ve sivil toplum kuruluşlarının işbirliğiyle hazırlanan bu plan, Türkiye’yi yapay zeka alanında güvenilir ürün ve hizmet üreten, bölgesinde yatırım ve yetenek çeken bir merkez haline getirmeyi hedefliyor.
10 Milyar Dolarlık Yatırım ve İnsan Kaynağı Hedefleri
Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır, 23 ve 24 Eylül 2026 tarihlerinde yaptığı açıklamalarda, Türkiye’nin yapay zeka ve veri merkezleri başta olmak üzere ileri teknoloji alanlarında en az 10 milyar dolarlık özel sektör yatırımını hedeflediğini belirtti. Bakan Kacır, Birleşmiş Milletler Genel Kurulu kapsamında New York’ta gerçekleştirdiği temaslarda, küresel şirketlerin Türkiye’ye yönelik ilgisinin arttığını vurguladı.
İnsan kaynağının geliştirilmesine özel önem verdiklerini ifade eden Kacır, iki yıl içinde 5 milyon vatandaşa yapay zeka okuryazarlığı eğitimi verileceğini duyurdu. Ayrıca, 100 bin yapay zeka profesyoneli yetiştirileceği ve bunların en az 10 bininin ileri seviyede uzmanlık eğitimlerini tamamlamasının sağlanacağı hedefleniyor. Yapay zeka geliştiricilerinin kullanımına sunulmak üzere 2 bin kamu veri setinin açılması da planın önemli unsurları arasında yer alıyor.
İşletmelerde Yapay Zeka Kullanımı %51’e Yükseldi
Amazon Web Services (AWS) ve Strand Partners tarafından 23 Eylül 2026 tarihinde yayımlanan “2026’da Türkiye’nin Yapay Zeka Potansiyelini Ortaya Çıkarmak” başlıklı araştırma, Türkiye’deki işletmelerin yapay zeka kullanımında önemli bir artış olduğunu ortaya koydu. Araştırmaya göre, şirketlerin yapay zeka kullanım oranı son bir yılda %37‘den %51‘e yükseldi.
Yapay zekayı benimseyen işletmelerin %78‘i dijital dönüşüm hızlarının arttığını belirtirken, iş dünyası liderlerinin %66‘sı yapay zekayı “en önemli” veya “yüksek düzeyde” stratejik öncelik olarak görüyor. Finansal hizmetler, medya ve eğlence, perakende ve imalat sektörleri yapay zeka kullanımında öne çıkıyor.
Arka Plan: Ulusal Stratejiden Eylem Planına
Türkiye’nin yapay zeka alanındaki ilk resmi adımları, 20 Ağustos 2021 tarihinde Resmî Gazete’de yayımlanan 2021/18 sayılı Genelge ile yürürlüğe giren Ulusal Yapay Zeka Stratejisi (2021-2025) ile atılmıştı. Bu strateji, yapay zeka uzmanlarını yetiştirme, araştırma ve girişimciliği destekleme, kaliteli veriye erişimi genişletme gibi altı stratejik öncelik altında 24 amaç ve 119 tedbir belirlemişti.
Yeni Türkiye Yapay Zeka Eylem Planı (2026-2030), bu önceki stratejinin üzerine inşa edilerek, yapay zeka alanında oluşan kurumsal birikimi toplumun geneline yaymayı ve derinleştirmeyi amaçlıyor. Planın hazırlık sürecinde 500‘e yakın sektör profesyoneliyle çalıştaylar yapıldı ve Vatandaş Görüşü Anketi ile 2 bin 200‘ü aşkın öneri toplandı.
Pratik Etki: Ekonomiye ve Topluma Yansımaları
Türkiye’nin yapay zeka alanındaki bu yeni stratejisi ve yatırım hedefleri, ülke ekonomisi ve toplumu üzerinde geniş kapsamlı etkiler yaratacak. Özellikle üretim ve hizmet sektörlerinde yapay zeka ile sağlanacak dijitalleşme, muazzam bir verimlilik artışı getirecek ve Türk ekonomisinin kalkınmasında öncü bir rol üstlenecek.
Yapay zeka okuryazarlığı programları ve profesyonel yetiştirme hedefleri, iş gücünün yeni nesil teknolojilere uyum sağlamasına yardımcı olacak. Bu durum, gençlere ve mevcut çalışanlara yeni kariyer fırsatları sunarken, Türkiye’nin dijital egemenlik hedefini de güçlendirecek. Kamu veri setlerinin açılması ise yerli yapay zeka çözümlerinin geliştirilmesi için kritik bir altyapı sağlayacak.
Ayrıca, yapay zeka sistemlerinin risk seviyelerine göre farklı yükümlülüklere tabi tutulmasına yönelik hukuki ve etik çerçevenin oluşturulması, teknolojinin güvenli ve sorumlu bir şekilde gelişmesini sağlayacak. Bu düzenlemeler, hem yatırımcılar için öngörülebilirlik sunacak hem de vatandaşların haklarını koruyacak.
Türkiye, yapay zeka alanında uluslararası işbirliklerini güçlendirmeye devam ederken, Dijital Avrupa Programı ve EuroHPC Ortak Girişimi gibi platformlara katılımıyla yüksek başarımlı hesaplama altyapılarına erişim sağlıyor. Bu adımlar, ülkenin küresel yapay zeka rekabetinde stratejik bir konum elde etmesine ve bölgesel bir merkez olma vizyonuna ulaşmasına katkıda bulunacak.
