AFAD’dan Kritik Sanayi Altyapılarına Siber Güvenlik Kalkanı
Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı (AFAD), Türkiye’nin kritik sanayi altyapılarını siber saldırılara karşı korumak amacıyla kapsamlı bir acil durum yönetim planı hazırladı. Bu yeni plan, Organize Sanayi Bölgeleri (OSB) ile elektrik, su, doğal gaz ve arıtma tesisleri gibi hayati altyapıları hedef alan siber tehditlere karşı bir kalkan oluşturuyor. RESMAR projesi kapsamında geliştirilen bu girişimle, afet ve kriz anlarında üretimin durmasının önüne geçilmesi amaçlanıyor.
Hazırlanan felaket kurtarma senaryolarına göre, kritik bir sunucu veya ana ağ altyapısına 30 dakikadan uzun süre erişilememesi durumunda siber olay müdahale süreci başlatılacak. Saldırı anında etkilenen ağ derhal fiziksel olarak ayrılacak ve zarar gören sistemler izole edilecek. Bu sayede zararlı yazılımların tüm OSB geneline yayılması engellenecek ve temiz yedekler devreye alınacak.
İl Afet Risk Azaltma Planları (İRAP) Güncelleniyor
Türkiye genelinde afetlere karşı dirençliliği artırma çalışmaları hız kesmeden devam ediyor. Bu kapsamda, birçok ilde 2027-2031 dönemini kapsayan İl Afet Risk Azaltma Planları (İRAP) için yeni çalıştaylar düzenleniyor. Van’da AFAD koordinasyonunda gerçekleştirilen 2. İRAP çalıştayı, kentin afet risklerini azaltmaya yönelik amaç, hedef ve eylemleri belirledi.
Kastamonu’da da 17 Eylül 2026 tarihinde başlayan 1. İRAP Çalıştayı ile deprem, meteorolojik afetler, kütle hareketleri ve yangın gibi dört ana afet türü masaya yatırıldı. Bu çalıştaylarda illerin güçlü ve zayıf yönleri analiz edilerek afet senaryoları oluşturuluyor. Belirlenen eylemlerin 28 Eylül-1 Ekim 2026 tarihleri arasında yapılacak ikinci çalıştayda paydaşların görüşüne sunulması bekleniyor.
Erken Uyarı Sistemlerine Küresel ve Yerel Destek
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, Dünya Meteoroloji Örgütü’nün (WMO) “Herkes İçin Erken Uyarı” girişimini Türkiye’nin COP31 Başkanlığı olarak desteklediğini açıkladı. Bakan Kurum, iklim risklerine karşı doğru gözlem, doğru tahmin ve zamanında uyarının önemine dikkat çekti. Türkiye’nin ev sahipliğinde 9-20 Kasım 2026 tarihlerinde Antalya’da düzenlenecek COP31’in merkezinde diyalog, uzlaşı ve aksiyon yaklaşımı bulunuyor.
Yerel düzeyde ise Elazığ, Türkiye’nin 2030 yılına kadar hayata geçirmeyi planladığı akıllı şehir vizyonunun önemli uygulama alanlarından biri olmaya hazırlanıyor. Resmi Gazete’de yayımlanan 5 yıllık yol haritası kapsamında, Elazığ’da afet yönetimi ve erken uyarı sistemleri öne çıkacak. Yapay zekâ, büyük veri ve nesnelerin interneti gibi yeni nesil teknolojiler, afet öncesi hazırlık ve afet sonrası koordinasyon süreçlerinde daha etkin kullanılacak.
Arka Plan
Türkiye, coğrafi konumu itibarıyla deprem, sel, heyelan gibi birçok doğal afete maruz kalan bir ülke. Bu durum, afet risk azaltma ve erken uyarı sistemlerinin geliştirilmesini hayati kılıyor. İl Afet Risk Azaltma Planları (İRAP), illerin afet risklerini belirleyerek bu riskleri azaltmaya yönelik stratejiler geliştirmesini sağlayan önemli bir araçtır. İRAP çalışmaları, 2021 yılı sonunda tüm illerde tamamlanmış ve 2022 yılında uygulamaya alınmıştır.
AFAD, Türkiye Afet Risk Azaltma Planı (TARAP) ile 2022-2030 yıllarını kapsayan ulusal bir strateji belirlemiştir. Bu plan, afetlerin neden olabileceği fiziksel, sosyal, ekonomik ve çevresel zararları en aza indirmeyi amaçlamaktadır. Ayrıca, Kandilli Rasathanesi ve Deprem Araştırma Enstitüsü (KRDAE) tarafından geliştirilen Deprem Erken Uyarı Sistemi, Marmara Bölgesi’nde 40’tan fazla istasyondan gelen verileri kullanarak saniyeler içinde uyarı üretebilmektedir.
Pratik Etki ve Ne Anlama Geliyor?
AFAD’ın sanayi altyapılarına yönelik siber güvenlik kalkanı, olası bir siber saldırı veya doğal afet durumunda kritik hizmetlerin kesintiye uğramasını önleyerek ülke ekonomisine büyük katkı sağlayacak. Elektrik, su ve doğal gaz gibi temel hizmetlerin aksamaması, hem sanayi üretimini hem de günlük yaşamı doğrudan etkileyen önemli bir güvence oluşturuyor. Bu sayede, fidye yazılımı veya sistem çökmesi gibi tehditlere karşı daha dirençli bir altyapı sağlanacak.
İRAP çalıştayları ve akıllı şehir uygulamaları ise vatandaşların yaşadığı bölgelerdeki afet risklerinin daha detaylı analiz edilmesini ve somut önlemler alınmasını sağlıyor. Bu planlar, afet öncesi hazırlık süreçlerini güçlendirerek can ve mal kayıplarını azaltmayı hedefliyor. Erken uyarı sistemlerinin yaygınlaşması ve teknolojik entegrasyonu, deprem gibi ani gelişen afetlerde vatandaşlara hayati saniyeler kazandırarak tahliye ve güvenlik önlemleri için zaman tanıyor. Böylece, afetlere karşı daha bilinçli ve hazırlıklı bir toplum yapısı oluşturulması hedefleniyor.
