AFAD ve İTÜ’den Yapay Zeka Destekli Erken Uyarı Sistemine İmza
Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı (AFAD) ile İstanbul Teknik Üniversitesi (İTÜ), Türkiye’nin afetlere karşı hazırlık seviyesini yükseltecek stratejik bir iş birliği protokolüne imza attı. 22 Temmuz 2026 tarihinde gerçekleştirilen bu protokolle, yapay zeka destekli ulusal bir gözlem ve karar destek altyapısı kurulması hedefleniyor. Bu sistem, özellikle heyelan, kaya düşmesi ve deprem gibi yıkıcı doğal olayların erken tespitinde kritik rol oynayacak.
AFAD Başkanı Ali Hamza Pehlivan ve İTÜ Rektörü Prof. Dr. Hasan Mandal tarafından imzalanan protokol, çeşitli jeolojik ve hidrometeorolojik tehlikelerin risklerini azaltmayı amaçlıyor. Bu iş birliği, Türkiye’nin afet risklerini azaltma çabalarına büyük katkılar sağlaması bekleniyor.
Yapay Zeka Destekli Sistem Nasıl Çalışacak?
Yeni kurulacak olan yapay zeka destekli sistem, geliştirilmiş gözlem altyapısı ile çalışacak. Uydu görüntüleri, saha verileri ve geçmiş afet kayıtları gibi çeşitli veri kaynakları entegre bir biçimde kullanılacak.
Projenin en dikkat çekici yönlerinden biri, yapay zeka tabanlı analizlerin kullanılmasıyla hareket eğilimlerinin tahmin edilmesi ve risk eşiklerinin belirlenmesi. Elde edilen veriler, AFAD’ın mevcut Afet Risk Azaltma Sistemi (ARAS) ile birlikte, yeni kurulacak olan Heyelan İzleme ve Erken Uyarı Merkezi’ne entegre edilecek. Bu sayede hastaneler, okullar ve diğer kritik altyapılar için erken uyarı kapasitesi artırılacak.
Türkiye Diri Fay Haritası Güncellendi: Aktif Fay Sayısı 700’e Yükseldi
Maden Tetkik ve Arama (MTA) Genel Müdürlüğü, Türkiye’nin deprem risk haritasını 13 yıl aradan sonra güncelleyerek “Türkiye Diri Fay Haritası-2026” sürümünü kamuoyuna tanıttı. 22 Haziran 2026 tarihinde duyurulan yeni haritaya göre, ülkede tespit edilen aktif fay sayısı rekor bir artışla 485‘ten 700‘e yükseldi.
MTA Genel Müdürü Vedat Yanık, yeni veri altyapısının ulusal afet politikaları ve kritik yatırımlar için temel bir rehber olacağını belirtti. Bu harita ve hazırlanan sayısal veri tabanı, deprem tehlike analizleri, kritik altyapı yatırımları ve ulusal zarar azaltma politikaları için temel bir başvuru kaynağı olacak.
Bilimsel Araştırmalara Yeni Destek: UDAP Ortak Çağrısı Açıldı
Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu (TÜBİTAK) ile Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı (AFAD), deprem araştırmaları alanında önemli bir iş birliğine imza attı. 23 Temmuz 2026 tarihinde, “UDAP Ulusal Deprem Araştırmaları Programı Ortak Çağrısı” başlıklı özel bir çağrı açılacağı duyuruldu.
Bu çağrı, deprem riskinin azaltılmasına yönelik yeni yöntem ve teknolojilerin geliştirilmesini teşvik etmeyi amaçlıyor. Program kapsamında jeofizik, jeoloji, deprem mühendisliği, afet yönetimi ve veri bilimi gibi disiplinleri kapsayan araştırmalar desteklenecek. Başvurular için son tarih 21 Eylül 2026 olarak belirlendi.
Arka Plan: Türkiye’nin Afetlere Karşı Mücadelesi
Türkiye, aktif tektonik yapısı nedeniyle yüksek deprem tehlikesine sahip bir ülke konumunda. Bu durum, deprem süreçlerinin bilimsel olarak anlaşılması ve risk azaltma çalışmalarının geliştirilmesini ulusal bir öncelik haline getiriyor.
AFAD, “Olmadan Önle!” anlayışıyla afetlere dirençli Türkiye hedefi doğrultusunda çalışmalarını sürdürüyor. 10 Temmuz 2026 tarihinde yapılan açıklamaya göre, AFAD koordinasyonunda 18 ilde 51 lokasyonda risk azaltma ve önlem projeleri hayata geçirildi. Bu projeler arasında kaya tutucu bariyerler, çelik ağ örtülemeler ve istinat duvarları gibi fiziksel tedbirler yer alıyor.
Kullanıcıya Etkisi: Daha Güvenli Bir Gelecek İçin Adımlar
Yapay zeka destekli erken uyarı sistemleri ve güncellenen fay haritaları gibi gelişmeler, Türkiye’deki vatandaşların afetlere karşı daha güvende hissetmelerini sağlayacak. Erken uyarılar, insanların tehlikeli bölgelerden uzaklaşması veya korunma pozisyonu alması için hayati saniyeler kazandırabilir.
Bu tür sistemler, sadece can kaybını önlemekle kalmayıp, aynı zamanda altyapı hasarlarını da minimize etme potansiyeli taşıyor. Daha doğru risk haritaları, şehir planlamacılarının ve inşaat sektörünün daha güvenli yapılar inşa etmesine olanak tanıyacak, böylece uzun vadede ekonomik kayıplar da azalacak. AFAD’ın 18 ildeki risk azaltma projeleri de somut fiziksel önlemlerle yerel halkın güvenliğini artırıyor.
