MASAK’tan Yabancı Müşteri Kabulüne Sıkı Denetim
Mali Suçları Araştırma Kurulu (MASAK), 27 Haziran 2026 tarihinde yürürlüğe giren yeni tebliğiyle bankalar ve kripto varlık hizmet sağlayıcıları için yabancı uyruklu kişilerin uzaktan müşteri kabul süreçlerini kökten değiştirdi. Bu düzenleme, kara para aklama ve terör finansmanının önlenmesi amacıyla uluslararası güvenlik standartlarını Türkiye’ye taşıyor.
Yeni kurallara göre, Türkiye’de şubeye gitmeden uzaktan banka veya kripto hesabı açmak isteyen yabancıların, Uluslararası Sivil Havacılık Teşkilatı (ICAO) standartlarına uygun ve Yakın Alan İletişimi (NFC) yani çip okuma özelliği bulunan bir pasaporta sahip olması zorunlu kılındı. Görüntülü görüşme esnasında pasaportun çipindeki dijital verilerle üzerindeki bilgiler eşleştirilecek; bu doğrulama sağlanamazsa hesap kesinlikle açılmayacak.
Kimlik tespit süreçlerinde yapay zekâ teknolojilerinden de yararlanılacak. Sahte görüntü (deepfake) riskine karşı canlılık testi ve fotoğraf karşılaştırma amacıyla yapay zekâ kullanılacak. Ayrıca, hesap açılışı sırasında kişinin bağlandığı IP adresi, cihaz kimliği ve coğrafi konum bilgileri risk analizi kapsamında filtrelenecek.
Yeni sistemde en kritik şartlardan biri de adres doğrulaması oldu. Yabancı müşterilerin son 3 ay içinde düzenlenmiş fatura, resmi belge ya da kamu veri tabanları üzerinden adres teyidi yapması zorunlu hale getirildi. Bu işlem tamamlanmadan para transferi ve nakit çekimi kesinlikle yapılamayacak.
Avrupa’da Binance Krizi ve MiCA Düzenlemesi
Dünyanın en büyük kripto para borsası Binance, Avrupa Birliği’nin (AB) Kripto Varlık Piyasaları (MiCA) düzenlemesi kapsamında gerekli faaliyet iznini zamanında alamadığı için önemli bir kısıtlamayla karşı karşıya. Şirket, 1 Temmuz 2026 itibarıyla bazı AB ülkelerindeki kripto varlık hizmetlerini askıya alacağını duyurdu.
MiCA kuralları, AB’de faaliyet gösteren tüm kripto şirketlerinin 1 Temmuz 2026 tarihinden itibaren lisans sahibi olmasını zorunlu kılıyor. Binance, Yunanistan üzerinden yaptığı lisans başvurusunu geri çektiğini ve süreci başka bir AB üyesi ülke üzerinden yeniden başlatmayı planladığını belirtti.
Şirket, kullanıcılarına gönderdiği e-postalarda, fonlarının güvende olduğunu ve hesaplarına erişim konusunda herhangi bir sorun yaşamayacaklarını vurguladı. Bu durumun Türkiye’deki Binance TR borsasını etkilemediği, zira Türkiye’nin MiCA kapsamında olmadığı ifade edildi.
Türkiye’de SPK Lisans Süreci ve Güncel Sermaye Şartları
Türkiye’de kripto varlık ekosistemini düzenleme çalışmaları kapsamında, Sermaye Piyasası Kurulu (SPK) yetkili kılındı. Kripto varlık hizmet sağlayıcılarının (KVHS) faaliyette bulunabilmesi için 30 Haziran 2026 tarihine kadar SPK’ye başvuru yapmaları gerekiyor.
SPK tarafından yayımlanan tebliğlerde, kripto varlık platformlarının asgari sermaye limiti 250 milyon TL, saklama kuruluşlarının ise 630 milyon TL olarak belirlendi. Bu tutarlar, SPK’nın 2025/68 sayılı bülteniyle güncellenmiş 2026 yılı rakamlarını yansıtıyor.
SPK’nin paylaştığı verilere göre, şimdiye kadar 88 kuruluş kripto varlık hizmet sağlayıcısı veya saklama kuruluşu olarak hizmet vermek için başvuruda bulunurken, 17 kuruluş ise faaliyette bulunmayacağına dair tasfiye beyanını iletti. Ayrıca, 5’ten fazla bankanın da saklama kuruluşu için başvuruda bulunduğu görülüyor.
Arka Plan: Türkiye’de Kripto Varlık Düzenlemeleri
Türkiye’de kripto varlık ekosistemine yönelik yasal çerçeve, 7518 sayılı Kanun ile 2024 yılında yürürlüğe girdi. Bu kanunla birlikte SPK, kripto borsalarını lisans sistemine bağlama yetkisi kazandı. Kripto varlıklar, “değer veya hak ifade eden gayri maddi varlıklar” olarak tanımlanarak hukuki niteliği netleştirildi.
MASAK ise suç gelirlerinin aklanması ve terörün finansmanının önlenmesi kapsamında kripto varlık hizmet sağlayıcılarını yükümlüler arasına aldı. Bu kapsamda, kripto borsaları müşteri tanıma (KYC) süreçlerini sıkılaştırmak ve şüpheli işlem bildiriminde bulunmak zorunda.
Bu düzenlemeler, Türkiye’nin uluslararası standartlara uyumunu artırarak, özellikle Mali Eylem Görev Gücü (FATF) gri listesinden çıkış sürecinde önemli rol oynadı. Lisanssız faaliyet göstermek, SPKn m.109/A kapsamında 3-5 yıl hapis ve 5.000-10.000 gün adli para cezası ile cezalandırılabiliyor.
Kullanıcıya Etkisi: Güvenlik ve Şeffaflık Artıyor
MASAK’ın yeni yabancı müşteri düzenlemeleri, Türkiye’de uzaktan kripto hesabı açmak isteyen yabancı uyruklu kişiler için süreçleri daha karmaşık hale getirecek. Ancak bu durum, piyasadaki güvenlik ve şeffaflığı artırarak, potansiyel dolandırıcılık ve yasa dışı faaliyet risklerini azaltmayı hedefliyor.
Türkiye’de kripto para vergilendirme sistemi 2026 itibarıyla iki ayrı mekanizma ile işlemektedir. SPK lisanslı borsalardaki her işlemden binde 3 (%0,03) işlem vergisi ve satış kazancı üzerinden %10 stopaj kesilmektedir. Bu vergileri borsa keser ve ek beyanname gerekmez.
Yurt dışı borsalar ve merkeziyetsiz borsalar (DEX) üzerinden elde edilen kazançlar ise stopaj dışında kalır. Bu kazançlar yıllık 120.000 TL istisna tutarını aşarsa, Mart ayında gelir vergisi beyannamesi ile bildirilmesi zorunludur.
Genel olarak, Türkiye’deki düzenleyici adımlar, kripto piyasasını daha güvenli ve denetlenebilir bir hale getirmeyi amaçlıyor. Bu durum, hem yerli hem de yabancı yatırımcılar için daha şeffaf bir ortam sunarken, uyum süreçlerini tamamlayan platformların sektördeki güvenilirliğini artıracak.
