NATO Savunma Harcamalarında Rekor Artış: 1,8 Trilyon Dolar Eşiği Aşıldı
Kuzey Atlantik Antlaşması Örgütü (NATO) üyesi ülkelerin 2026 yılı savunma harcamaları, ittifakın kolektif savunma kapasitesini güçlendirme hedefi doğrultusunda önemli bir artış gösterdi. Temmuz 2026’daki Ankara Zirvesi öncesinde açıklanan verilere göre, üye ülkelerin toplam savunma bütçesi geçtiğimiz yıla göre yaklaşık %11’lik bir yükselişle 1 trilyon 809 milyar 915 milyon dolar seviyesine ulaşarak rekor kırdı.
Bu devasa bütçenin yaklaşık %57’sini tek başına Amerika Birleşik Devletleri (ABD) üstlenirken, Avrupa ülkeleri ve Kanada’nın da savunma harcamalarını artırma yönündeki kararlılıkları öne çıktı. Özellikle Avrupa’daki müttefikler ve Kanada’nın 2026 yılında toplamda yaklaşık 639 milyar dolar harcama yapması bekleniyor.
Avrupa, Savunma Yükünü Daha Fazla Üstleniyor
ABD’nin Avrupa’daki askeri duruşunu gözden geçirmesi ve “NATO 3.0” olarak adlandırılan “Daha Güçlü Bir NATO’da Daha Güçlü Bir Avrupa” vizyonu, Avrupa ülkelerinin savunma harcamalarını artırma motivasyonunu yükseltti. 2025 Lahey Zirvesi’nde alınan kararla, müttefikler 2035 yılına kadar Gayri Safi Yurt İçi Hasıla’nın (GSYH) %5’ini savunma ve güvenliğe ayırma taahhüdünde bulundu.
2026 yılı itibarıyla, Avrupa NATO üyeleri ve Kanada’nın GSYH’lerinin ortalama %2,5’ini savunmaya ayırması bekleniyor. Bu oran, 2021’deki %1,67 seviyesinden önemli bir artışı temsil ediyor. Danimarka, Estonya, Yunanistan, Letonya, Litvanya ve Polonya gibi altı ülke, şimdiden 2035 hedefi olan %3,5’lik temel askeri harcama oranına ulaştı.
Türkiye’nin Savunma Bütçesindeki Konumu
NATO’nun 2026 yılı projeksiyonlarına göre, Türkiye’nin savunma harcamasının yaklaşık 48 milyar dolar seviyesinde gerçekleşmesi bekleniyor. Bu rakam, Türkiye’nin GSYH’sinin yaklaşık %2,85’ine karşılık geliyor ve ülkeyi ittifakın önde gelen savunma harcaması yapan üyeleri arasına yerleştiriyor.
Milli gelirinden savunmaya en yüksek payı ayıran ülke ise %5,33 ile Litvanya oldu. Litvanya’yı %5,1 ile Estonya, %4,92 ile Letonya ve %4,68 ile Polonya takip ediyor. Bu ülkeler, özellikle Rusya-Ukrayna Savaşı’nın ardından artan güvenlik endişeleriyle savunma yatırımlarını hızlandırdı.
Arka Plan: Değişen Güvenlik Ortamı ve Ankara Zirvesi
NATO’nun savunma harcamalarındaki bu artış, Rusya-Ukrayna Savaşı’nın 2022’de başlamasıyla tetiklenen küresel güvenlik ortamındaki köklü değişimlerin bir sonucu olarak öne çıkıyor. İttifak, stratejik rekabet, yaygın istikrarsızlık ve hibrit tehditlere karşı uyum sağlamaya devam ediyor.
Temmuz 2026’da Ankara’da düzenlenen 36. NATO Devlet ve Hükûmet Başkanları Zirvesi, bu yeni dönemin önemli bir dönüm noktası oldu. Zirve sonuç bildirgesinde, müttefiklerin Ukrayna’ya 2026 yılı için 70 milyar avro tutarında askeri teçhizat, yardım ve eğitim desteği sağlamayı taahhüt ettiği belirtildi. Ayrıca, müttefiklerin kolektif üretim kapasitelerini artırma ve inovasyonu hızlandırmak için sanayi sektörüyle birlikte çalışma taahhüdünde bulunması da dikkat çekti.
Pratik Etki: Caydırıcılık ve Savunma Kapasitesi
Savunma harcamalarındaki bu artış, NATO’nun caydırıcılık ve savunma kapasitesini doğrudan etkiliyor. Avrupa ülkelerinin savunma bütçelerine daha fazla yatırım yapması, ABD’nin Avrupa’daki askeri varlığının olası bir azalması durumunda ortaya çıkabilecek boşlukları doldurma potansiyeli taşıyor.
2026 yılında Avrupa NATO üyeleri, savunma bütçelerinin ortalama %36,2’sini yatırıma ayırırken, bu oran 2020’de %24,8 idi. Bu yapısal değişim, ittifakın modernizasyon ve yeni askeri kabiliyetler geliştirme konusundaki kararlılığını gösteriyor. Artan şeffaflık ve koordinasyon, müttefikler arasında güveni pekiştirirken, kamuoyunun da artan savunma harcamalarına desteğini sağlamak için kritik önem taşıyor.
NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, üye ülkelerden savunma harcamalarına ilişkin “açık, somut ve güvenilir planlar” sunmalarını isteyerek, ittifakın caydırıcılığının artırılması için yeni yatırım hedeflerinin önemine dikkat çekti. Bu adımlar, değişen jeopolitik dengelerde NATO’nun etkinliğini sürdürmesi için hayati önem taşıyor.
