Eylül İhracatında Cumhuriyet Tarihinin İkinci En Yüksek Rakamı
Türkiye’nin dış ticaret performansı, Eylül 2026’da dikkat çekici bir tablo ortaya koydu. Ticaret Bakanlığı tarafından 3 Ekim 2026 tarihinde açıklanan verilere göre, ihracat geçen yılın aynı ayına kıyasla %15,4 oranında artarak 25 milyar 976 milyon dolar seviyesine ulaştı. Bu rakam, Cumhuriyet tarihinin en yüksek ikinci aylık ihracat değeri olarak kayıtlara geçti.
Aynı dönemde ithalat ise %5,9 artışla 31 milyar 208 milyon dolar olarak gerçekleşti. Dış ticaret hacmi %10 yükselişle 57 milyar 185 milyon dolara çıktı.
Dış Ticaret Açığı ve İhracatın İthalatı Karşılama Oranında İyileşme
Eylül ayında dış ticaret açığı, geçen yılın aynı ayına göre %24,8 oranında azalarak 5 milyar 232 milyon dolar seviyesine geriledi. Bu düşüş, dış ticaret dengesindeki olumlu seyrin önemli bir göstergesi oldu.
İhracatın ithalatı karşılama oranı ise 6,8 puan artışla %83,2‘ye yükseldi. Enerji verileri hariç tutulduğunda bu oran %100,3‘e, enerji ve altın hariç tutulduğunda ise %97,7‘ye ulaştı.
Yıllıklandırılmış İhracat OVP Hedefini Aştı
Ocak-Eylül 2026 döneminde Türkiye’nin toplam ihracatı, geçen yılın aynı dönemine göre %5,2 artışla 210 milyar 973 milyon dolar olarak gerçekleşti. İthalat ise %5,4 artışla 281 milyar 998 milyon dolara yükseldi.
Ticaret Bakanı Ömer Bolat’ın açıklamalarına göre, Eylül 2026 itibarıyla yıllıklandırılmış mal ihracatı 283 milyar 727 milyon dolar seviyesine ulaşarak, 2026 yılı Orta Vadeli Program (OVP) hedefi olan 282 milyar doları yıl bitmeden aşmış oldu.
Cari İşlemler Hesabında Beklenen Fazla ve YD-ÜFE Artışı
Ağustos 2026’da cari işlemler hesabı 4,1 milyar dolar fazla verdi. Ticaret Bakanı Bolat, Eylül ayında da cari işlemler hesabının fazla vermesinin beklendiğini belirtti. Yıllıklandırılmış cari işlemler açığı ise Ağustos itibarıyla 42,1 milyar dolar olarak kaydedildi.
Öte yandan, Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından 20 Ekim 2026 tarihinde açıklanan verilere göre, Yurt Dışı Üretici Fiyat Endeksi (YD-ÜFE) Eylül 2026’da bir önceki yılın aynı ayına göre %33,64, bir önceki aya göre ise %2,82 arttı. Özellikle enerji sektöründe yıllık %130,31‘lik bir artış yaşandı.
Arka Plan
Türkiye ekonomisi, küresel çapta yaşanan tedarik zinciri sorunları, jeopolitik gerilimler ve enerji fiyatlarındaki dalgalanmalar gibi zorlu koşullar altında dış ticaretini sürdürüyor. Bu süreçte, ihracatın artırılması ve dış ticaret açığının kontrol altında tutulması, ekonomik istikrar için kritik öneme sahip. Hükümet, ihracat odaklı büyüme stratejileriyle bu hedeflere ulaşmayı amaçlıyor.
Geçmiş dönemlerde yüksek seyreden dış ticaret açığı, özellikle enerji ithalatından kaynaklanan maliyetlerle büyümeyi sürdürmüştü. Ancak son dönemde alınan önlemler ve ihracatın çeşitlendirilmesi çabaları, bu tabloda iyileşmelerin sinyallerini veriyor. Yıllıklandırılmış dış ticaret açığı, Mayıs 2023’teki 122,2 milyar dolarlık zirveye göre 26,2 milyar dolar daha düşük bir seviyeye geriledi.
Pratik Etki ve Gelecek Beklentileri
Eylül ayındaki güçlü ihracat performansı ve dış ticaret açığındaki gerileme, Türk ekonomisi için olumlu bir sinyal taşıyor. İhracatın ithalatı karşılama oranının yükselmesi, ülkenin dış şoklara karşı direncini artırıyor ve döviz kuru istikrarına katkı sağlayabilir. Bu durum, uzun vadede enflasyonla mücadele ve ekonomik büyüme hedeflerine ulaşma açısından önem arz ediyor.
Ticaret Bakanlığı’nın 8 Ekim 2026 tarihinde yayımladığı Dış Ticaret Beklenti Anketi (DTBA) sonuçlarına göre, 2026 yılı dördüncü çeyrek İhracat Beklenti Endeksi 96,9 olarak gerçekleşirken, İthalat Beklenti Endeksi 115,4 oldu. Bu veriler, ihracat beklentilerinde hafif bir azalışa işaret ederken, ithalat beklentilerinde artışın süreceğini gösteriyor. Bu durum, dış ticaret dengesindeki iyileşmenin sürdürülebilirliği açısından dikkatle takip edilmesi gereken bir gelişme olarak öne çıkıyor.
Sektörel bazda bakıldığında, Eylül ayında en çok ihracat 14 milyar 165 milyon dolar ile “ham madde (ara malları)” grubunda yapıldı. Bunu 7 milyar 851 milyon dolar ile “tüketim malları” ve 3 milyar 609 milyon dolar ile “yatırım (sermaye) malları” takip etti. En fazla ihracat yapılan ülkeler ise 2 milyar 45 milyon dolar ile Almanya, 1 milyar 919 milyon dolar ile ABD ve 1 milyar 430 milyon dolar ile İngiltere oldu.
