Türkiye, Yapay Zeka Çağında Liderlik Hedefliyor
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, 13 Haziran 2026 tarihinde İstanbul’da gerçekleştirilen Türkiye Yapay Zekâ Zirvesi’nde, ülkenin 2026-2030 dönemini kapsayan Ulusal Yapay Zekâ Eylem Planı’nı açıkladı. Bu stratejik yol haritası, Türkiye’yi yapay zeka teknolojilerinde üreten ve yön veren ülkeler arasına taşımayı amaçlıyor. Plan, veri merkezleri, insan kaynağı gelişimi ve özel sektör yatırımları gibi kritik alanlarda iddialı hedefler belirliyor.
Açıklanan eylem planı, Türkiye’nin dijital egemenliğini güçlendirmeyi ve küresel yapay zeka ekosistemindeki konumunu yükseltmeyi hedefliyor. Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır, yapay zekanın ekonomik refahın kaldıracı ve milli egemenliğin dijital dünyadaki güvencesi olacağını belirtti.
10 Milyar Dolarlık Özel Sektör Yatırımı ve 1 Gigavat Veri Merkezi Kapasitesi
Eylem planının en dikkat çekici hedeflerinden biri, veri merkezi, bulut ve yapay zeka altyapılarında en az 10 milyar dolarlık özel sektör ağırlıklı kaynağın harekete geçirilmesi. Bu yatırım, Türkiye’nin yapay zeka kapasitesini güvence altına alacak ve güçlendirecek.
Ayrıca, 2030 yılına kadar ülkenin veri merkezi kurulu gücünün en az 1 gigavata çıkarılması planlanıyor. Kamu yatırım programlarından yapay zeka projelerine en az %2 pay ayrılacağı da duyuruldu.
Yapay Zeka Okuryazarlığı ve Uzman Yetiştirme Hamlesi
Türkiye, yapay zeka alanında nitelikli insan kaynağı yetiştirmeye büyük önem veriyor. Ulusal Yapay Zekâ Okuryazarlığı Programı başlatılarak, 81 ilde hayata geçirilecek atölyelerle 2 yılda 5 milyon vatandaşa eğitim verilecek.
Bu program kapsamında, 10 bin ileri düzey yapay zeka uzmanı ve 100 bin yapay zeka uygulama profesyoneli yetiştirilmesi hedefleniyor. Bu adımlar, toplumun her kesiminde yapay zeka bilincini ve temel yetkinliklerini artırmayı amaçlıyor.
Arka Plan: Küresel Rekabette Türkiye’nin Yükselişi
Türkiye, “Milli Teknoloji Hamlesi” vizyonu çerçevesinde yapay zekayı sadece bir teknolojik araç olarak değil, ekonomik ve stratejik bir bağımsızlık meselesi olarak ele alıyor. 2021-2025 Ulusal Yapay Zeka Stratejisi ile temelleri atılan süreçte önemli kazanımlar elde edildi.
Ülke, küresel yapay zeka endeksinde 2021’deki 44. sıradan 2024 yılı itibarıyla 34. sıraya yükseldi. Yeni dönemde hedefin, yapay zeka ekosisteminde ilk 20, küresel ekonomide ise ilk 10 ülke arasında yer almak olduğu vurgulanıyor.
Ekosistemi Güçlendiren Yeni Çağrılar ve İş Birlikleri
Yapay zeka ekosistemini güçlendirmek amacıyla çeşitli yeni adımlar atılıyor. TÜBİTAK, 15 Haziran 2026 tarihinde beşincisi açılan 1711 Yapay Zekâ Ekosistem Çağrısı ile yapay zeka teknolojilerinin ürüne dönüşmesini ve ekosistemin güçlenmesini destekliyor.
Bu çağrı, Akıllı Üretim Sistemleri, Akıllı Tarım, Gıda ve Hayvancılık, Finans Teknolojileri, İklim Değişikliği ve Sürdürülebilirlik, Akıllı Eğitim Teknolojileri gibi öncelikli alanlarda konsorsiyumları destekleyecek. Ayrıca, 12 Haziran 2026’da Kamu Yapay Zekâ Ekosistemi 2026 Çağrısı’nda son aşamaya geçilerek kamu kurumlarının yapay zeka ihtiyaçları için proje başvuruları alınmaya başlandı.
Google ve T.C. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı, 14-15 Haziran 2026 tarihlerinde “Herkes İçin Yapay Zeka” platformunu duyurdu. Bu platform, 7.000 dakikadan fazla ücretsiz eğitim içeriği sunarak yapay zeka okuryazarlığını yaygınlaştırmayı hedefliyor.
Yıldız Holding de 23 Haziran 2026’da yapay zeka odaklı dönüşüm yolculuğunda yeni bir adım atarak Açık İnovasyon Programı’nı hayata geçirdiğini açıkladı. Bu program, yapay zeka ve ileri teknoloji alanında çözüm geliştiren girişimleri, holdingin geniş ekosistemindeki gerçek iş ihtiyaçlarıyla buluşturmayı hedefliyor.
Kullanıcıya Etkisi: Dijital Dönüşüm ve Ekonomik Katkı
Yapay zeka eylem planı ve ilgili yatırımlar, Türkiye’deki vatandaşların ve işletmelerin günlük yaşamlarını doğrudan etkileyecek. Yapay zeka okuryazarlığı programları sayesinde bireyler, dijital çağın gerektirdiği yetkinlikleri kazanma fırsatı bulacak.
Yapay zekanın 2035 yılına kadar Türkiye’nin gayri safi yurt içi hasılasına yıllık 96 milyar dolara (3,2 trilyon TL) kadar katkıda bulunabileceği öngörülüyor. Bu durum, yeni iş alanlarının açılmasına ve mevcut sektörlerde verimliliğin artmasına yol açacak.
Kamu hizmetlerinden sağlığa, tarımdan finansa kadar birçok alanda yapay zeka uygulamalarının yaygınlaşması, vatandaşların daha hızlı ve etkin hizmetlere erişimini sağlayacak. Örneğin, en az 2 bin kamu veri setinin Ulusal Veri Kütüphanesi üzerinden erişime açılması, araştırmacılar ve girişimciler için önemli bir kaynak oluşturacak.
