ABD ve Çin’den 60 Milyar Dolarlık Tarife İndirimi Hamlesi
Amerika Birleşik Devletleri ve Çin, geçtiğimiz ay karşılıklı olarak toplam 60 milyar dolar değerindeki “hassas olmayan” ürünlerde gümrük tarifelerini düşürme kararı aldı. Bu önemli adım, Çin Devlet Başkanı Şi Cinping’in ABD ziyaretinin ardından Washington ve Pekin arasında sağlanan uzlaşmanın bir parçası olarak duyuruldu. Anlaşma, iki ülke arasındaki ticari gerilimi azaltma ve iş birliğini artırma potansiyeli taşıyor.
Beyaz Saray tarafından yapılan açıklamaya göre, her iki taraf da 30’ar milyar dolarlık malı kapsayan listeleri yayımladı. Ancak, vergi indirimlerinin kesin oranları ve uygulama takvimi henüz netleşmedi.
Ticaret Ateşkesi Ocak 2027’ye Uzatıldı
ABD ve Çin arasındaki ticaret ateşkesi, 10 Kasım’da dolması beklenen süresinin ardından 10 Ocak 2027 tarihine kadar iki ay uzatıldı. Bu uzatma kararı, ABD Hazine Bakanı Scott Bessent tarafından duyuruldu.
Ticaret Bakanlığı, ateşkesin uzatılmasının her iki tarafa ekonomik sorunları çözme planını değerlendirme fırsatı vereceğini belirtti. Bu durum, şirketler arası iş birliği için öngörülebilir bir ortam sağlamayı hedefliyor.
Hangi Ürünler Tarife İndiriminden Etkilenecek?
Tarife indirimleri kapsamında geniş bir ürün yelpazesi bulunuyor. Çin’in listesinde ABD’den ithal edilen tarım ürünleri, balık ve deniz ürünleri, tomruk ve ahşap ürünleri, kozmetik ürünleri ve tıbbi cihazlar yer alıyor.
ABD’nin listesi ise Çin’den gelen küçük ev aletleri, oyuncaklar, tatil dekorasyonları, çocuk oto koltukları, havai fişekler ve sofra takımları gibi tüketici ürünlerini kapsıyor.
Ancak, ABD’nin Çin’e yaptığı önemli tarım ihracat ürünlerinden biri olan bütün soya fasulyesi, bu tur tarife indirimlerinin dışında bırakıldı.
Arka Plan: Uzun Süreli Ticaret Gerilimi
ABD ve Çin arasındaki ticari ilişkiler, özellikle son yıllarda uygulanan karşılıklı tarifeler nedeniyle gergin bir dönemden geçti. Eski Başkan Donald Trump’ın 2025 yılında Çin ürünlerine uyguladığı tarifeler %145’e kadar yükselmişti.
Bu tarifeler, ABD’nin Çin’den yaptığı mal alımlarını %20 oranında düşürse de, Çin diğer ülkelerle olan ticaretini artırarak bu düşüşü telafi etmişti. Ticaret gerilimi, küresel tedarik zincirlerinde belirsizliklere yol açmış ve birçok sektörü olumsuz etkilemişti.
2025’in sonlarında ve 2026’nın başlarında, ABD yönetimi Çin ile ayrı satın alma taahhütleri açıklamıştı. Bu taahhütler arasında 2026, 2027 ve 2028 yıllarında yıllık en az 25 milyon metrik ton soya fasulyesi ve en az 17 milyar dolarlık tarım ürünleri alımı bulunuyordu.
Pratik Etki: Tüketicilere ve Sektörlere Yansıması
Bu tarife indirimleri, özellikle ABD’deki tüketiciler ve ithalatçı firmalar için olumlu bir gelişme olarak görülüyor. ABD’li firmalar ve endüstri grupları, 60 milyar dolarlık ürün grubunu kapsayan tarife indirimlerini memnuniyetle karşıladı.
Analistler, tarife indirimlerinin ABD’nin Çin’e yaptığı ihracatın yaklaşık %30’u için pazar erişimini genişleteceğini belirtiyor. Capital Economics’ten kıdemli Çin ekonomisti Leah Fahy’ye göre, bu anlaşma sonrasında ABD’nin Çin’e uyguladığı ortalama tarife oranı yaklaşık %22’den %20,5’e düşebilir. Ancak bu oran, Trump’ın Beyaz Saray’a dönmesinden önceki yaklaşık %11’lik orandan hala önemli ölçüde yüksek kalacak.
New York Federal Rezerv Bankası’nın Ekim 2026 tarihli bir raporu, Trump’ın tarife politikalarının 2025 başından Şubat 2026’ya kadar günlük tüketim mallarının maliyetini %2,9 oranında artırdığını ortaya koydu. Yeni tarife indirimlerinin, özellikle tatil sezonu öncesinde tüketicilerin üzerindeki fiyat baskısını hafifletmesi bekleniyor.
Ticaret Hacminde İyileşme Sinyalleri
Çin gümrük verilerine göre, 2026 yılının ilk üç çeyreğinde Çin-ABD ticareti bir önceki yıla göre %4,1 oranında artış gösterdi. Ocak-Eylül döneminde ikili ticaret hacmi 3,18 trilyon yuan (475,2 milyar dolar) seviyesine ulaştı.
Bu rakamlar, yılın başlarında yaşanan daralmanın ardından ticari ilişkilerde istikrarlı bir toparlanmaya işaret ediyor. Çin’in ABD’ye ihracatı ilk dokuz ayda %9,8 artarak 348,2 milyar dolara, ABD’den ithalatı ise %5,2 artarak 114,4 milyar dolara yükseldi. Bu gelişmeler, iki ülkenin ekonomik bağlarının dayanıklılığını gösteriyor.
