BYD’nin 1 Milyar Dolarlık Türkiye Yatırımı AB Engeline Takıldı
Çinli elektrikli araç üreticisi BYD’nin Türkiye’de Manisa’da kurmayı planladığı 1 milyar dolarlık fabrika yatırımı askıya alındı. Bu önemli kararın temelinde, Avrupa Birliği’nin (AB) “Made in EU” (Avrupa’da Üretim) yasası ve Avrupa Otomobil Üreticileri Birliği (ACEA) tarafından talep edilen korumacı düzenlemeler bulunuyor.
Avrupa’da üretimi teşvik etmeyi amaçlayan bu politikalar, AB dışındaki ülkelerde yapılacak yeni yatırımların yeşil teşviklerden ve gümrük avantajlarından faydalanmasını engelliyor. Bu durum karşısında BYD, Avrupa’daki yatırım önceliğini AB üyesi olan Macaristan’a kaydırdı.
BYD Manisa Yatırımının Perde Arkası
BYD, Temmuz 2024’te Türkiye ile yaklaşık 1 milyar dolarlık bir yatırım anlaşması imzalamış ve Manisa’da yıllık 150 bin araç üretim kapasitesine sahip bir tesis ile Ar-Ge merkezi kurmayı hedeflemişti. Bu projenin 5 bin kişiye kadar doğrudan istihdam sağlaması ve 2026 sonunda üretime başlaması öngörülüyordu.
Ancak Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı, yatırım sürecinde beklenen ilerlemenin kaydedilememesi nedeniyle şirketin teşviklerden yararlanma sürecinin 2026 yılı başında askıya alındığını açıkladı. Bakanlık, yatırım anlaşmasının ve şirketin devlete sunduğu teminatların geçerliliğini koruduğunu, tüm süreçlerin mevcut mevzuat çerçevesinde takip edildiğini belirtti.
BYD’nin İcradan Sorumlu Yetkilisi Stella Li, Reuters’a yaptığı açıklamada, Türkiye’deki fabrika kurulumunu askıya aldıklarını ve birinci önceliklerinin Macaristan olduğunu, ikinci önceliklerinin ise Avrupa’da ikinci bir tesis için yer bulmak olduğunu ifade etti.
AB’nin “Made in EU” Politikası ve Etkileri
BYD’nin Türkiye yatırımını askıya almasında en büyük makro gerekçelerden biri, Avrupa Birliği’nin hazırladığı korumacı “Made in EU” yasası oldu. Avrupa Otomobil Üreticileri Birliği (ACEA) tarafından yayımlanan resmi görüş belgesi, AB’nin devreye almaya hazırlandığı “Sanayi Hızlandırma Yasası” kapsamındaki yerelleşme şartlarının, BYD gibi yeni yatırımların AB pazarına teşvikli erişimini doğrudan engellediğini ortaya koydu.
Bu yasa, yeşil teşviklerden ve kamu alımlarından yararlanabilmek için montaj ve parça üretiminin doğrudan 27 AB üyesi ülkede yapılmasını öngören katı bir “Made in EU” şartı getiriyor. ACEA’nın talep ettiği muafiyetlerin yalnızca yasa öncesi kurulan tesisleri kapsaması, Manisa’da henüz inşaatına başlanmamış olan BYD fabrikasını koruma kalkanının dışında bıraktı.
Bu durum, BYD’nin Türkiye’de üreteceği araçları gümrük avantajıyla Avrupa pazarına ihraç etmesini çok ciddi şekilde zorlaştıracak. Türkiye’yi Avrupa pazarı için stratejik bir sıçrama tahtası olarak gören Çinli dev, bu yasal riskler nedeniyle rotasını tamamen AB üyesi ülkelere çevirdi.
Haziran 2026 Satış Rakamları ve Pazar Durumu
BYD’nin yatırım kararındaki belirsizlikler, Türkiye pazarındaki satış rakamlarına da yansıdı. Otomotiv Distribütörleri ve Mobilite Derneği (ODMD) verilerine göre, Haziran 2026’da BYD’nin toplam satış hacmi 68 adet olarak gerçekleşti. Bu rakam, elektrikli araç pazarında genel bir daralmanın yaşandığı bir döneme denk geldi; Haziran ayında elektrikli araç pazarı %41,9 daraldı.
Ocak-Haziran 2026 döneminde Türkiye otomobil ve hafif ticari araç toplam pazarı bir önceki yılın aynı dönemine göre %8,19 oranında daralarak 558 bin 179 adet olarak gerçekleşti. Elektrikli otomobil satışları ise 81 bin 331 adetle %18,5 pazar payına ulaştı.
BYD Türkiye, Temmuz 2026 itibarıyla güncel fiyat listesini sunmaya devam ediyor. Atto 3, Dolphin, Han, Seal U DM-i, Seal ve Seal U EV gibi popüler modellerin fiyatları güncellendi. Ancak Haziran 2026 fiyat listesinde bazı modeller için kampanyalı satış fiyatı paylaşılmadığı görüldü.
Kullanıcıya Etkisi ve İleriye Dönük Beklentiler
BYD’nin Türkiye’deki fabrika yatırımını askıya alması, mevcut BYD kullanıcıları için ciddi belirsizlikler doğurdu. DonanımHaber’in aktardığına göre, 60 bini aşkın araç sahibi şu anda gümrükten yeni araç girişinin zorlaşması, uygun fiyatlı modellerin listelerden kaldırılması ve yedek parça temin sürelerinin uzaması gibi sorunlarla yüz yüze.
Uzmanlar, BYD’nin Türkiye’de üretim yapmaması ve araçların yeniden Çin’den ithal edilmesi halinde maliyetlerin %25 ila %30 arasında artış gösterebileceğini belirtiyor. Bu durum, markanın Türkiye pazarındaki rekabet gücünü olumsuz etkileyebilir ve tüketiciler için fiyat artışları anlamına gelebilir.
Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı, BYD’nin yatırım taahhütlerini yerine getirmemesi halinde mevzuatta yer alan yaptırımların uygulanabileceğini duyurdu. Bu durum, Türkiye’nin gelecekteki yabancı yatırım stratejileri açısından da önemli bir emsal teşkil ediyor. Türkiye’nin otomotiv pazarındaki elektrikli araç dönüşümünde BYD’nin rolü ve gelecekteki stratejileri yakından takip edilmeye devam edecek.
