Türkiye’nin Yapay Zekâ Yol Haritası Resmen Yürürlükte
Türkiye’nin yapay zekâ alanındaki geleceğini şekillendirecek olan 2026-2030 Türkiye Yapay Zekâ Eylem Planı, 18 Ağustos 2026 tarihinde Cumhurbaşkanlığı Genelgesi ile Resmi Gazete’de yayımlanarak resmen yürürlüğe girdi. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı koordinasyonunda hazırlanan bu kapsamlı plan, ülkenin yapay zekâ ekosistemini güçlendirmeyi ve teknolojik bağımsızlığını artırmayı hedefliyor.
Eylem Planı, 2030 yılına kadar özel sektör ağırlıklı en az 10 milyar dolarlık yapay zekâ ve veri merkezi yatırımının harekete geçirilmesini öngörüyor. Ayrıca, 5 milyon kişiye yapay zekâ okuryazarlığı eğitimi verilmesi ve 10 bin ileri düzey yapay zekâ uzmanı yetiştirilmesi de planın temel hedefleri arasında bulunuyor.
2026-2030 Eylem Planı’nın Temel Ekseni
Türkiye Yapay Zekâ Eylem Planı, “Fark Et, İstifade Et, Üret ve Yönet” başlıklarından oluşan dört temel eksen ile toplam 16 eylemi kapsıyor. Bu eksenler, yapay zekânın toplumda güvenli, bilinçli, etik ve üretken biçimde benimsenmesini sağlamayı amaçlıyor.
Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır, Türkiye’nin bu dönüşümün seyircisi değil, öncülerinden olacağını belirtti. Bakan Kacır, kendi değerleriyle yapay zekâ teknolojileri geliştiren, güvenilir ürün ve hizmetler üreten bir Türkiye inşa edeceklerini vurguladı.
İnsan Kaynağı ve Eğitim Hedefleri
Planın en önemli ayaklarından biri, nitelikli insan kaynağının yetiştirilmesi ve toplumun yapay zekâya adaptasyonunun sağlanmasıdır. Ulusal Yapay Zekâ Okuryazarlığı ve Güvenli Kullanım Programı kapsamında, 24 ay içerisinde toplam 5 milyon vatandaşın yapay zekâ okuryazarlığı programını tamamlaması hedefleniyor.
Bu program çerçevesinde, e-Devlet üzerinden yapay zekâ etkinlik düzeyini ölçme ve seviyelere uygun eğitim programlarına yönlendirme imkânı sunulacak. Ayrıca, ilk 12 ayda 1,5 milyon kişinin programı tamamlaması ve ilk altı ayda en az 1.000 eğitici yetiştirilmesi öngörülüyor.
Ulusal Yapay Zekâ Yetenek Programı ile 2027 sonuna kadar 10 bin ileri düzey yapay zekâ uzmanı ve 100 bin yapay zekâ uygulama profesyoneli yetiştirilmesi planlanıyor. Bu süreçte en az 50 üniversitede temel yapay zekâ derslerinin müfredata alınması ve 500 uluslararası uzmanın Türkiye’de araştırma, eğitim veya girişim faaliyetlerine katılması hedefleniyor.
Veri Merkezi ve Hesaplama Altyapısı Güçleniyor
Yapay zekânın temelini oluşturan veri ve hesaplama altyapısının güçlendirilmesi, Eylem Planı’nın kritik bileşenlerinden biridir. Türkiye’nin 2030 yılına kadar en az 1 GW yapay zekâ ve veri merkezi kurulu gücüne ulaşması hedefleniyor.
Bu hedefe ulaşmak için Ulusal Yapay Zekâ Hesaplama Stratejisi hazırlanacak ve kamu kapasitesi, yerli veri merkezleri ile uluslararası bulut iş birliklerinden oluşan bir Hesaplama Portföyü kurulacak. Ayrıca, veri merkezi sözleşmelerinde kullanılan elektriğin en az yüzde 60’ının yenilenebilir veya nükleer kaynaklardan sağlanması şartı uygulanacak.
“Herkes İçin GPU” programı ile araştırmacılara, girişimlere ve KOBİ’lere GPU-saat kredisi sağlanacak. İlk aşamada en az beş yerli veri merkeziyle kapasite sözleşmesi imzalanacak ve yılda en az 2 milyon GPU-saat tahsis edilecek.
Finansman ve Yatırım Mekanizmaları
Eylem Planı, yapay zekâ alanındaki yatırımları teşvik etmek amacıyla güçlü finansman mekanizmaları sunuyor. Özel sektörden 10 milyar dolarlık (yaklaşık 500 milyar TL) yatırımın harekete geçirilmesi öngörülüyor.
Temel araştırmadan girişimciliğe uzanan iki basamaklı fon mekanizması da kurulacak. Ulusal Yapay Zekâ Araştırma Fonu üzerinden 10 milyar liralık destek sağlanacak ve projelerin yüzde 40’ının pilot veya prototipe ilerlemesi beklenecek.
Ayrıca, 15 milyar liralık Yapay Zekâ Büyüme Fonu ile en az 20 girişimin Seri A/B veya ölçeklenme yatırımına katkı verilecek. KOBİ’ler için ilk 12 ayda en az 1.000 yapay zekâ kuponu tahsis edilecek.
Arka Plan
Türkiye, yapay zekâ alanındaki ilk stratejik belgesini 2021 yılında yayımlanan Ulusal Yapay Zekâ Stratejisi (2021-2025) ile oluşturmuştu. Bu strateji kapsamında önemli kazanımlar elde edildi.
Ancak yapay zekânın küresel ekonomiyi, kamu hizmetlerini ve toplumsal yapıları hızla yeniden şekillendirmesi, Türkiye’nin vizyonunu güncelleyecek yeni bir eylem planına ihtiyaç duyulmasına neden oldu. Yeni plan, teknolojik egemenlik, rekabet gücü, veri odaklı kalkınma ve güvenilir yapay zekâ hedefleri doğrultusunda hazırlandı.
Kullanıcıya Etkisi
Bu yeni Eylem Planı, Türkiye’deki vatandaşların ve işletmelerin hayatına doğrudan etki edecek. Yapay zekâ okuryazarlığı programları sayesinde, toplumun geniş kesimleri bu kritik teknoloji hakkında bilgi sahibi olacak ve dijital yetkinlikleri artacak.
KOBİ’lere yönelik yapay zekâ kuponları ve finansman destekleri, işletmelerin dijital dönüşüm süreçlerini hızlandıracak, verimliliklerini artıracak ve yeni iş modelleri geliştirmelerine olanak tanıyacak. Geliştirilecek yerli yapay zekâ modelleri ve çözümleri, kamu hizmetlerinin kalitesini yükselterek vatandaşların daha hızlı ve etkin hizmet almasını sağlayacak.
Veri merkezleri ve hesaplama altyapısındaki yatırımlar, Türkiye’yi bölgesel bir yapay zekâ ve veri merkezi üssü haline getirecek. Bu durum, uluslararası yatırımcıların ilgisini çekerek yeni istihdam alanları yaratacak ve ekonomik büyümeye katkı sağlayacak.
Plan ayrıca, yapay zekâ etiği ve güvenliği konularına odaklanarak vatandaşların mahremiyet ve emniyetini güvence altına alacak bir düzenleyici çerçeve oluşturmayı hedefliyor. Bu sayede, yapay zekâ teknolojilerinin güvenilir ve insan odaklı bir şekilde gelişimi sağlanacak.
